Πρωινό στη Λαμπανίτσα

Ο Αυγερινός  σκαρφαλωμένος στης  Ολύτσικας¹ τον κόρφο,   συντροφιά   μου ‘κανε καθώς διάβαινα την στράτα για τα μέρη μου.

 Τα μέρη μου, ο Τόπος μου! Πόσο παράξενο αίσθημα για ένα παιδί της πόλης να νιώθει σπίτι του,  εδώ ψηλά, τα δάση, τα βουνά. Μετά το Φανερό² να σκιρτά η καρδιά του, με λαχτάρα να περιμένει να μπει στων Ελάτων την αγκάλη. "Τρέχει στο αίμα σου..." μου παν, μα είναι κάτι πιο δυνατό, ένα χάδι στην ψυχή σαν τον νοτιά που σήμερα καβαλά την Χιονίστρα και φέρνει την δροσιά του μέχρι δω δίπλα στην Βρύση της Λαμπανίτσας³.

  Σκοτάδι ακόμα και έφτασα νωρίς, κάτω απ  τ’ άστρα να κάνω ένα πέρασμα απ τα σοκάκια των προγόνων μου. Σαν να θελα να τους ανταμώσω, να ζήσω ένα πρωινό ξύπνημα κοντά τουσ.  Περιηγήθηκα αυτή τη φορά όχι με τη ματιά μα με τους ήχους, αυτούς που  τέτοιες ώρες αφουγκράζεσαι, ήχους απόκοσμους μα και οικείους,  μια υπέροχη αίσθηση απ τ’ αγέρι του νοτιά που έφερε απ τις βουνοκορφές, των ελάτων την βοή και την ανάσα.

 Για λίγο, πιο πάνω στου χωριού  τα ερείπια στάθηκα, λαχταρούσα ν’ αντικρίσω  φωτισμένες με των αστεριών την λάμψη, τις πέτρες  των κτισμάτων. Μα  την θλίψη της εγκατάλειψης ήρθαν τα σύννεφα να σκεπάσουν, σαν να μην θελαν το κρίμα τους να μου δείξουν. Προς στιγμή το πίστεψα μα αμέσως κατάλαβα πως όλα είχαν σταθεί εδώ για να μου δώσουν κάτι εξαιρετικό. 

  Ο αυγερινός είχε χαθεί πια στις χαραυγής το πέπλο και να σου τώρα ο  Ήλιος, σαν να κρεμόταν στις Ολύτσικας τα μέρη μα κι αυτός κρυμμένος στην αντάρα και της Όστρια τα νέφη, χαρίζοντας στον ουρανό όμως   απίστευτες αποχρώσεις,   της ίριδας χάδια που στόλισαν με χρώμα ετούτον δω τον τόπο.  Χρώματα της αυγής σαν αυτά που ξύπναγαν τους κατοίκους της Λαμπανίτσας. Οι ψυχές τους τέτοια ώρα  σαν να τις αντίκρισα να καταβαίνουν από κει ψηλά απ τα σπίτια,   με συνάντησαν κάτω στο σχολείο και όλοι μαζί πήραμε το δρόμο για την βρύση, σιγοτραγουδήσαμε αντάμα τον σκοπό, τον ήχο του αγέρα που περνά και σφυρίζει στους κλώνους  των ελάτων.

Για λίγο νόμισα πως κάτω απ την Πανήγια⁴ τους έχασα  αφού εκεί βρήκα το μέλλον της Λαμπανίτσας, ανθρώπους που  είχαν έρθει να γευτούν και αυτοί την ομορφιά του τόπου⁵, από δω μέχρι την κορυφή της αγέρωχης Χιονίστρας. (Βλ. ανάρτηση 9/2014)

 Ναι πίστευα πως τους άφησα πίσω στο χωριό καθώς ανηφόριζα πάνω στο βουνό, μα ένας  φίλος συγχωριανός  μου έμαθε κάτι μετά από μερικές μέρες

  «Ξέρεις πότε πέφτει η αντάρα; Όταν οι πρόγονοι ξυπνούν και περπατούν στον έρμο τόπο, έτσι για να μη τον αφήνουν ορφανό!!»

 Ευχαριστώ τον Σωτήρης⁶  γιατί κατάλαβα απ τα λόγια του ότι  η αντάρα που μου χάρισε αυτό το πρωινό στην Λαμπανίτσα δεν ήταν παρά η πρόγονοί μου  που απ τα χαράματα με καρτερούσαν, με φίλεψαν αισθήματα και στιγμές αξέχαστες και έπειτα με συντρόφευσαν. Μέσα στα έλατα ξεχύθηκαν δίπλα μου μέχρι πάνω στο Σέλωμα του Λιβαδιού και μετά από λίγο αγκαλιαστήκαμε στην κορυφή της Χιονίστρας.

1. Ολύτσικα= Όρος Τόμαρος του Νομού Ιωαννίνων

2. Φανερό= Τοπωνύμιο που οριοθετεί τη είσοδο στην περιοχή της Ελαταριάς

3. Λαμπανίτσα= Η παλιά ονομασία του χωριού Ελαταριά, Δήμου Σουλίου, Θεσπρωτίας

4. Πανήγια= Εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου

5. Εκδήλωση  Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ελαταριάς 18/10/2015 "Ανεβαίνοντας  στην Χιονίστρα" (εδώ Φωτογραφίες)

6. Ανάρτηση - σχόλειο  του Σωτήρη Μπρέστα  τον οποίο ευχαριστώ απ τα βάθη της καρδιά μου

..."Ο αυγερινός είχε χαθεί πια στις χαραυγής το πέπλο και να σου τώρα ο  Ήλιος σαν να κρεμόταν στις Ολύτσικας τα μέρη μα αυτός κρυμμένος στην αντάρα και της Όστρια τα νέφη"...

                   ....Οι ψυχές του με "συνάντησαν" κάτω στο σχολείο και όλοι μαζί πήραμε το δρόμο για την βρύση....

 «Ξέρεις πότε πέφτει η αντάρα; Όταν οι πρόγονοι ξυπνούν και περπατούν στον έρμο τόπο, έτσι για να μη τον αφήνουν ορφανό!!»   Σ. Μπρέστας

Απόγιομο

 Απόγιομες του Απρίλη αποχρώσεις στόλιζαν τα Λουτρά της Αιδηψού, όταν στάθηκα για πρώτη φορά στο ξωκλήσι της Αγίας  Βαρβάρας. (Ατραπός 1/5/2015)  Και βρέθηκα ξανά να συνεχίσω το αγνάντι από αυτό το υπέροχο σημείο,  όταν πια  τον Ιούλιο  ο Ήλιος χάθηκε μαζί με τα χρώματα του δειλινού πίσω απ’ το Όθρυς, των Τιτάνων το βουνό. Την ώρα όπου Ίριδα αφήνοντας πίσω της την στερνή μαγεία των χρωμάτων της πρόλαβε την Σελήνη πριν και αυτή βουτήξει στου Λίχα την κορμοστασιά, παραδίδοντας την Νύφη του Βόρειου Ευβοϊκού, στον Αστεριών την λάμψη.

Το Ξωκλήσι της Αγίας Βαρβάρας κάτω απ' το φως των Αστεριών

....και μετά από λίγο, δίπλα στις θάλασσας την γαλήνη, καληνύχτισα την Νύφη του Βόρειου Ευβοϊκού 

Έμπνευση

Τι είναι αυτό που διεγείρει την ψυχή και το μυαλό, ποιος  είναι αυτός ο "χορός" των αισθήσεων που θα δώσει το "βήμα" σε κάποιον να γράψει, να ζωγραφίσει, να πλάσει, να το αποτυπώσει σε φως. Οι αρχαίοι το είχαν προσωποποίησει δίνοντας του διαφορετικά ονόματα, αυτά των Μουσών που στο βάθος χρόνου οι μορφές τους πολλαπλασιαζόταν.

 Την έμπνευση  αναζητούσα κι εγώ ξανά, το μεσοκαλόκαιρο, στους δρόμους της Σαλαμίνας. Αυτή τη φορά είχα "βοήθεια" και από έναν μεγάλο ποιητή μας, τον Άγγελο Σικελιανό. Εκεί στα βορειανατολικά του νησιού είχε βρει καταφύγιο ο οίστρος του ποιητή, στο μικρό οίκημα που έμεινε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

 Αυτό το οίκημα ήταν το αντικείμενο μου, που αυτή τη φορά θα έκθετα στου πρωινού το φως. Συνάμα όμως ήθελα να κατανοήσω και ποια ήταν αυτή η αίσθηση, η εικόνα  που εντυπωσίασε τον μεγάλο ποιητή ώστε να διαλέξει αυτό το οίκημα για κατοικία. Μάλλον κάτι από τον λόγο που είχαν και οι μοναχοί της Μονής  Φανερωμένης, όταν πιο παλιά το είχαν επιλέξει για ησυχαστήριο.

 Και για φαντάσου... στο σημείο αυτό ακόμα και πιο πίσω στον χρόνο,  βρισκόταν ένας από τους Ανεμόμυλους του Νησιού σαν αυτούς που λίγη ώρα πριν, κάτω από του φεγγαριού το φως είχα πάει για να "ξορκίσω", δαίμονες, γίγαντες και φοβίες. ( Ατραπός: Ανεμόμυλοι)  

Σκοτάδι λοιπόν ακόμα, όταν έφτασα αλλά με το φως γύρω μου αρκετό, για να καταλάβω την αξία της θέσης, αυτού του απλού μα τόσο όμορφου οικήματος ακριβώς δίπλα στο κύμα. Δίπλα στο ακρογιάλι του διαύλου που ενώνει τους κόλπους της Ελευσίνας και των Μεγάρων. Χωρίζει εδώ στη Φανερωμένη, την Σαλαμίνα από την Αττική Γη, με λίγα δεκάδες μέτρα νερό του Αργοσαρωνικού.

Το σπίτι του Σικελιανού προσανατολισμένο έτσι ώστε η Αυγή να γεννιέται στο κόλπο της Ελευσίνας και μετά το απόγιομο να χάνεται στα νερά των Μεγάρων. Για το πρώτο κομμάτι της γέννησης βρισκόμουν εδώ  για το σκηνικό, τον ερχομό της Αυγής. Για τις Αποχρώσεις φωτός σαν αυτές που τόσα χρόνια πίσω ο ποιητής θα αντίκριζε κάθε πρωί. Αποχρώσεις συναισθημάτων που   θα του γεννούσε την όρεξη  να δημιουργήσει, να γράψει στίχους. Όλα αυτά θέλησα στο πρώτο φως να αποτυπώσω και συνάμα οι ίδιες αυτές αποχρώσεις να συνταράξουν συθέμελα και την δική μου ψυχή, να μεστώσουν και τον δικό μου οίστρο και να καταφέρω να τις αποτυπώσω μέσα από τον φακό μου και στην δική σας ψυχή. Και μαζί γεύτηκα έστω λίγο από αυτό που ένοιωθε ο Άγγελος Σικελιανός. Αυτό που τον έκανε να αγαπήσει αυτήν την γωνία του νησιού, αυτό που καθισμένος στο μπαλκόνι το σπιτιού  του χάριζε  το δώρο του πνεύματος και της ψυχής ….την Έμπνευση.

 Πληροφορίες: Το Σπίτι του Άγγελου Σικελιανού   (mlp-blo-g-spot.blogspot.gr)

Οι Αποχρώσεις τις ...Μούσας μου

 







 

 

Μέχρι το 1881 στο ίδιο σημείο βρισκόταν ο Ναύσταθμος όπου το ίδιο οίκημα χρησιμοποιήθηκε σαν Διοικητήριο

Έκθεση Στιγμών

Το παρακάτω κείμενο απότελεί την εναρκτήρια παρουσίαση στην Έκθεση "Στιγμές" που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Εκπολιτισικού Συλλόγου Νέου Πύργου "Αναγέννηση" 

Γιατί το δέντρο σαν κεντρική εικόνα  η σημασία είναι διπλή. Πιο σημαντική το τοπίο βρίσκεται στην Θεσπρωτία, τόπο καταγωγής μου. Αλλά και γιατί εκείνη τη στιγμή μπροστά στον πλάτανο κατανόησα την σημασία των μοναδικών στιγμών που βίωνα βιώνω και ελπίζω θα βιώνω ακόμα για όσο χρόνο θα μπορώ να περπατώ να κωπηλατώ και να κάνω ποδήλατο.

Πιστεύω ότι έβαλα  μια βάση στην γνωριμία μας και είναι καιρός να εξηγήσω και τι κάνει ένας Ηπειρώτης σε αυτή την άκρη της Βόρειας Εύβοιας

Στιγμές ζωής.......

Πριν 21 χρόνια και ο νεαρός τότε Λεωνίδας στάθηκε περίπου σε αυτό σημείο πρώτη φορά είχε περάσει τα τρέλα νερά της Χαλκίδας και βρέθηκε να κοιτά το χωριό από κάτω του Στιγμή και αυτή; ...ναι.. μεγάλη…. χωρίς να το ξέρει ακόμα, εκεί κάτω τον καλούσε η μοίρα του. Από κείνη τη στιγμή ο Ηπειρώτης δέθηκε με αυτόν το τόπο. Στον Νέο Πύργο ερωτεύθηκε στον πεζόδρομο του είδε να κάνει τα πρώτα του βήματα ο γιος του στην Σκάλα ακόμα κι τώρα όσο μπορεί  ακόλουθα τον μικρό του Αργοναύτη στις βουτιές.

Αναφέρω τη Σκάλα μια από τις μούσες μου!!....πολλά είναι  αυτά που μας εμπνέουν να εξηγήσω  την δική μου περίπτωση είναι οι εξάρσεις, νερού γης και ουρανού μα και υλικών.  Έξαρση….μια κορυφή, η γη που σκαρφαλώνει να βρει το μπλε τ ουρανού. Εξάρσεις, άκρα,  στο σμίξιμο νερού και γης που δημιουργούν  δαντελένιες ακτές και ακρωτήρια μα και παραμυθένιες ροές ποταμών. Εξάρσεις από το πλάσιμο του ανθρώπινου χεριού πάνω στα υλικά τεχνουργήματα που ποιήθηκαν τις περισσότερες φορές σε αρμονία με το τοπίο  το περιβάλλον  Έξαρση Άκρο και η Σκάλα

Η Σκάλα του Πύργου μου προσέφερε και κάτι ακόμα, εκεί στην άκρη της εξέδρας ήταν το τέλος μιας αναζήτησης του νεαρού που έφθασε μέχρι εδώ και ενηλικιώθηκε, αγάπησε και αγαπήθηκε, έμαθε να κλαίει να Γέλα ....μα η ψυχή πάει και παραπέρα ... ....αυτό βρήκα εκεί σε αυτή τη άκρη…. κατάλαβα ότι με πάει πιο πέρα…..   κοίταξα γύρω μου τη θάλασσα αυτή τη φορά με άλλο μάτι  την αγάπησα για δεύτερη φορά. Πήρα ένα κουπί και άρχισα να την “οργώνω” και να γίνομαι ένα μαζί της. Πάνω σε ένα καγιάκ άρχισα να γυρνώ τον Βόρειο Ευβοϊκό από δω και ακόμα μερικές κουπιές μακριά και ακόμα παραπέρα...

Στην άκρη της Σκάλας  σαν βρεθείς στον ορίζοντα θα δεις βουνά το Πήλιο στο βάθος την Οίτη λίγο πιο νότια τον Παρνασσό. Αλλά  και από δω σαν κινήσεις στην άλλη άκρη της Σκάλας αυτή που ακουμπά την Ευβοϊκή Γη, με μιας θα σε ανεβάσει σε ένα από τα πιο όμορφα βουνά, γεμάτο με δρυς, το Τελέθριο.

Τον δρόμο αυτόν από δω ακολούθησα, άρχισα να ακολουθώ την ατραπό προς τα βουνά της Βόρειας Εύβοιας το Ξηρό…. το Καντήλι….. και ακόμα παραπέρα. Βέβαια για τα βουνά ξέρει καλά ένας Ηπειρώτης ... Τα κουβαλά μαζί του μαζί με τα ποτάμια και...τις Ηπερώτικες πίτες!!!!!

   Και ο Ήλιος; πρωταγωνιστής στις περισσότερες εικόνες μου…..

 Ο Ηλιάτορας είναι ο καταλύτης όλης της ομορφιάς γύρο μας….το φως… το χρώμα ….Είναι ο βασιλιάς, ο κλειδοκράτορας των αποχρώσεων, άλλωστε για  χάρη του κρατά της καλύτερες στιγμές, στις Αυγής το πέπλο και στο απογευματινό Βασίλεμα του.  Και φροντίζω να βρίσκομαι εκεί για να μεταλάβω λίγο από την Χάρη του.

    Εκείνες τις ώρες είναι που ανάμεσα σε μένα και σε αυτόν προσπαθώ να βάλω τις εξάρσεις…. τις άκρες, τα αντικείμενα μου, ώστε να αποστάξω από τις εικόνες, τις Στιγμές,  αισθήματα πρωτόγνωρα καθώς το φως φιλτράρεται από το πέρασμα μέσα από….. έναν  φάρο, ένα δέντρο, μια βάρκα στα ανοικτά πελάγους.

   Μιλώντας για Φως καλούμε να απαντήσω ενοποιών σας σε κάτι που με τρώει και μένα πολύ καιρό. Γι’ Αυτό που τώρα θα δείτε σε αυτόν τον χώρο;….. είναι δουλειά φωτογράφου;….. Είμαι φωτογράφος; όχι ακριβώς είναι λίγο διαφορετικό……. ντρέπομαι να πω ότι μπορώ να σταθώ δίπλα σε κάποιον που υπηρετεί αυτήν την τέχνη……. δεν έχω την κατάρτιση… τις γνώσεις……. και σας παρακαλώ μην με κρίνεται με βάση την τέχνη και την τεχνική.

Είμαι εδώ γύρω σας σε κάθε μια από τις φωτογραφίες…. συλλέκτης Στιγμών…. Στιγμές που έχω ζήσει με όλη μου την ψυχή και  θα το ορίσω λίγο διαφορετικά. Είμαι ένας φωτοδέκτης, μες από τις Στιγμές που ζω μαζεύω φως για να φωτίσω της ψυχή μου και είμαι εδώ για να μεταλαμπαδεύω λίγο από το Φως αυτό, την ζεστασιά του και σε σας, να μοιραστώ τις Στιγμές.  Χρησιμοποιώ στίχους του Γιάννη Ρίτσου  “ Αν δεν μπορέσω να το δεις κι εσύ, μοιάζει σα να μη το ‘χω…..”, σας απαγγέλω ποίηση όχι για να εντυπωσιάσω άλλωστε τόσα χρόνια δεν μου δόθηκε η ευκαιρία να διαβάσω ποίηση. Την Ποίηση την γνώρισα πρώτα στο μπλε το ουρανού και της θάλασσας….. την στιγμή που Ήλιος σκαρφάλωνε πίσω από ένα βουνό ….αναδυόταν από της θάλασσας τα βάθη τότε κατάλαβα τον Ελύτη…. 

   Τελειώνοντας.θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Αναγέννηση για την εμπιστοσύνη, την αμέριστη βοήθεια που μου προσέφεραν,  και χωρίς να έχω πρόθεση να ξεχωρίσω κάποιον,  ένα κομμάτι ευχαριστώ παραπάνω στην Λεμονιά Μουλά που πίστεψε σε μένα και με προέτρεψε να κάνουμε αυτή την έκθεση. Στη Λεμονιά  είχε κάνει εντύπωση που χρησιμοποιώ  για τον Νέο Πύργο την λέξη  Χωριό το “Χ” με κεφάλαιο!!! Έχει την σημασία του. Aπό τότε που στάθηκα και αντίκρισα αυτόν τον τόπο πέρασαν 21 χρόνια έγινε και δικό μου Χωριό, και μαζί με τις Στιγμές τις ζωής μου με δένει κάτι άλλο παράξενο. Ξένοι ήρθαν εδώ πριν 90 και κάτι χρόνια και τον κάνανε δικό τους Τόπο έτσι και ο ξένος Ηπειρώτης αγάπησε αυτόν τον τόπο……..

 Βίοι Παράλληλοι Και είχα μάλιστα την τύχη να ζήσω καλοκαίρια σε αυτό το Χωριό ακούγοντας Παππούδες και Γιαγιάδες, μαζεμένους τα βράδια στις αυλές, να λένε ιστορίες, να περιγράφουν στιγμές  από την παλιά τους πατρίδα. Οι δικές τους αλησμόνητες Στιγμές μαζί με τις δικές μου στριφογυρίζουν στο μυαλό καθώς κάθομαι πολλές φορές και αγναντεύω αυτό το Χωριό όπως τότε που το πρωτοαντίκρισα  και ξέρετε στη πορεία τι  κατάλαβα; 

Νέος Πύργος   Φωτογραφία από το Αρχείου του Ιωάννη Λουκμά

…….ο λόγος που φτιάξανε τους δρόμους όλους κάθετους, να οδηγούν προς την θάλασσα εξυπηρετούσε τον κρυφό τους πόθο την διέξοδο....να ερχόταν η στιγμή να άλλαζαν τα πράγματα και αμέσως να κατέβαιναν γρήγορα στην παραλία και πάνω στην Σκάλα να ανέβαιναν στο πλοίο που θα τους γυρνούσε στα δικά τους χώματα στο αγαπημένο τους (Πύργο της Πόλης), το Κεμερμπουργκαζ. Κάπως έτσι χρησιμοποιεί και ο  Περιπατητής -  Ερέτης αυτούς τους δρόμους…. την διέξοδο…..  για να ξεκινήσει την πορεία του….. να πάρει την ρότα …..για να Συλλέξει τις Στιγμές του.

αποστάζω από τις εικόνες, τις Στιγμές,αισθήματα πρωτόγνωρα καθώς το φως φιλτράρεται από το πέρασμα μέσα από….. έναν  φάρο..

Ένα Δέντρο....

......Μέσα από του παράθυρου το φύλλο

"Θεέ μου τι μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε!" Οδυσσέας Ελύτης

"Πουλί γεννιέται ο άνθρωπος

και δέντρο θα πεθάνει:

ρίζες απλώνει γύρω του

και τα φτερά του χάνει."  Γεώργιος Δροσίνης

"Κάποτε θ' ανταμώσουμε στους λόφους του ήλιου. Μην ξεχνάς. Περπάτα." Γιάννης Ρίτσος

"Τα μυστικά της θάλασσας ξεχνιούνται στο ακρογιάλι." Γιώργος Σεφέρης

“Μια αστραπή ειν' η ζωή και στ' άναμμα που κάνει οτι προλάβει ο άνθρωπος... τα υπόλοιπα τα χάνει”

"Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα

Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του πάντα." Οδυσσέας Ελύτης

σμίξιμο νερού και γης που δημιουργούν  δαντελένιες ακτές και ακρωτήρια......

.....μα και παραμυθένιες ροές ποταμών

.....Είναι κάτι στιγμές, 

σα μικρές πινελιές

ζωγραφιάς που δεν έχει τελειώσει, 

λείπουν λίγα ακριβά

των χρωμάτων νερά, 

για να δώσουν του τόπου τη γνώση……

                                              Στίχοι:   Πολυξένη Βελένη